Мақолалар

Ҳалол касб қилиш фарздан кейинги фарздир

Ризқ учун ҳаракат, ҳалол меҳнат ва касбу кор қилиш ҳаётий заруратлардандир. Ислом дунёвий ва охират мақсадларни умумлаштирган бағрикенг дин ҳисобланади. Инсоннинг бу дунёда тинч ва фаровон ҳаёт кечириши, ўзининг ва аҳли оиласининг ризқи учун сайъ ҳаракатда бўлиши ҳамда охират ҳаёти учун замин ҳозирлаши ва ибодатда ижтиҳод қилишини жамлаган диндир. Шундай экан Аллоҳ таоло бандаларининг ўз ҳаёт турмушларини йўлга қўйиши ва тирикчилиги учун манбаларни тайёрлаб қўйганига гувоҳ бўламиз. 

 

Қуръони Каримдаги раҳматдан баҳраманд бўлиш учун кишида иймон бўлиши керак

«Мўъжиза» сўзи луғатда «ожиз қолдирувчи» деган маънони англатади. Яъни, мўъжиза нарсани бошқалар қилишдан ожиз қоладилар. Истилоҳда эса Аллоҳнинг изни ила пайғамбарларга уларнинг пайғамбарлигини тасдиқлаш учун берилган одатдан ташқари, бошқаларнинг қўлидан келмайдиган иш мўъжизадир.

 

Ширкдан ташқари ҳар қандай гуноҳ қилган инсон «кофир» ҳисобланмайди

Аллоҳ ягона ва Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам Унинг элчиси эканига иймон келтирган хар қандай киши мўъмин хисобланади.

Мотуридий таълимотига кўра, иймоннинг шарти тавҳидни тил билан иқрор қилиб, қалб билан тасдиқлашдир холос. Инсоннинг иймонини ўлчаш, уни мусулмон ёки кофирлигини аниқлаш ҳукми хеч кимга берилмаган. Чунки иймон инсон қалбида бўлади. Қалб эса фақат Аллохнинг хукмидадир. Шунга кўра бир инсонни қалби борасида Аллох таолонинг ўзи хукм чикаради.

 

Етимга озор берганлар, Аллоҳнинг азобига гирифтор бўлади.

Ота-онаси ёки иккисининг биридан ажраб қолган болаларнинг дили хаста, кўнгли ярим бўлади. Улар тортган дард аламини фақат етимликни бошидан ўтказганларгина тўлиқ ҳис қила олади. Ота-онасининг бағрида улғайганлар эса етимнинг ҳолини тушунишлари амри маҳол. Етимнинг шундоғам вайрон дилини оғритиш, қалбига озор бериш жуда катта гуноҳ саналади. Қуръони каримда етимнинг молини еганлар билиб қўйсинки, аслида улар қорнига олов ейишмоқда, деган мазмунда оят бор. Шариатимиз ота-оналаридан ажраб қолган яримкўнгил етимлар манфаатини қаттиқ ҳимоя қилади, уларга яхшилик қилганларга катта-катта ваъдалар беради.

 

Мусулмон кишини аниқ ҳужжат бўлмасдан туриб, “кофир” деб ҳукм қилиш ўта хатарли

“Такфир” тушунчаси  “бировни кофирга чиқариш”, “кофир деб ҳисоблаш” маъноларини англатади. Шариатимизда мусулмон кишини аниқ ҳужжат бўлмасдан туриб, “кофир” деб ҳукм қилиш ўта хатарли бўлиб, бу ишдан қайтарилгандир! Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай деган:

Сизга салом берган кимсага, мўмин эмассан, деманглар”
(Нисо сураси 94-оят).

 

Кийим авратларини беркитади ва кишига зийнат бўлиб хизмат қилади.

Кийим – инсон зийнати. У кишининг маънавияти, маданияти, диди ва дунёқарашининг ёрқин кўзгусидир. Кийим инсонни иссиқ-совуқдан сақлайди, авратларини беркитади ва кишига зийнат бўлиб хизмат қилади.

“Аврат” сўзи арабча бўлиб, инсон ўз қадри ва ҳаёсини асраб қолиши учун баданининг бекитадиган аъзоларини англатади. Инсон танасининг кўздан яширилиши ва намозда ёпиқ туриши фарз қилинган, кўрсатиш ва қараш ҳаром бўлган қисми – авратдир.

 

Буюк имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳининг таъвили

Имомимиз, пешвомиз, фақиҳлар имоми ва имомлар фақиҳи жанобимиз Абу Ҳанифа Нўъмон — Аллоҳ таоло у зотдан рози бўлсин! Даражаларини олий мартабаларга кўтарсин! Мурсалинлар саййиди соллаллоҳу алайҳи васалламнинг байроқлари остида биргаликда жамласин! — «Фиқҳул акбар» асарларида айтадилар:

 

Уламоларнинг фикрига кўра, ўзини исломга нисбат берадиган аксар террор ташкилотларининг онаси - салафийлик, яъни мазҳабсизлик ҳисобланади

Ҳақиқатда азизлар мазҳабсизликни офат эканлигини кўп жабҳаларда, ўз кўзимиз билан кўриб турибмиз.

Масалан, мазҳабларда Қуръон, Суннат, Ижмоъ ва Қиёслардан далил ўлароқ фойдаланиш қоидалари ишлаб чиқилган. Ҳар мазҳабнинг бу тўғрида ўз усул ва принциплари бор. Улардан масалалар истинбот қилишда ана шу усул ва қоидалардан ташқарига чиқилмаган. Бинобарин бу ҳолат мазҳабларда муайян тизимни юзага келтирган. Масалалар тизимли равишда ҳал бўлган. Қолаверса, бу усуллардан фойдаланиб муҳим исломий билимларнинг ҳақиқий эгалари ижтиҳод қилишган, масалаларга жавоб топишган.

 

Инсон ўз ҳаракати билан дунёни обод қилиши ёки уни вайрон қилиши мумкин.

Ҳаёт турли-туман ҳодисаларга бой. Инсон ушбу ҳодисларнинг иштирокчидир. Инсон ўз ҳаракати билан дунёни обод қилиши ёки уни вайрон қилиши мумкин. Жамиятга фойдаси тегувчи одамлар ҳамиша ҳурматга лойиқ бўлиб, бошқаларга ибратдир. Бироқ иллатли одамлар ҳам борки, улар ҳар бир даврда жамиятга зарар келтирган ва қораланган.

Биз “иллатли киши” деганда ўғри, каззоб, муттаҳам, юлғич, порахўр каби инсониятга кулфат келтирувчи кишиларни тушунамиз. Ана шундай кишилар сирасига иккиюзламачи ҳам киради.

 

Ҳар-хил фитна-фасодларни қўзғатиб, инсонларни ташвишга солиш ўрнига, тинчлик-хотиржамликка шукр қилиб, тинчликни асра-авайлаб, тичлик парвар ғояларни тарғиб этиш лозимдир.

Ҳозирда турли фирқалар чиқиб, Қуръони каримдаги “Жиҳод” сўзини ўзлари илгари сураётган ғояга эришиш мақсадида нотўғри талқин қилишмоқда. Улар тўлиқ илмий савияга эга бўлмаган ёшларнинг соддадиллигадан фойдаланиб “Жиҳод-муқаддас уруш”, деган тушунчани тарғиб қилиб, ноҳақ қон тўкилишларга сабабчи бўлмоқда. Турли мамлакатларда “Жиҳод” ниқоби остида қўпорувчилик ҳаракатлари содир этилмоқда. Жиҳод сўзи араб тилидан таржима қилинганда ғайрат қилмоқ, ҳаракат қилмоқ, интилмоқ, зўр бўлмоқ, бор кучини сарфламоқ, курашмоқ, меҳнат қилмоқ каби маъноларни англатади.

 

ИХТИЛОФ, ТОРТИШИШ ВА ТАФРИҚА ДИНИМИЗДА МАН ҚИЛИНГАНДИР

Аллоҳ таола Қуръони каримнинг Анфол сурасининг 46 оятида шундай марҳамат қилади:

Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилинг. Ўзаро низо қилманг, у ҳолда тушкунликка учрайсиз ва куч-қувватингиз кетадир.

Мусулмонларнинг Аллоҳга ва Унинг Расулига итоатлари қанча кўп бўлса, муваффақиятлари ҳам шунчалик кўп бўлаверади. Шунинг учун ҳам, Куръони Каримда бу амр қайта-қайта такрорланади.

 

Оила — жамиятнинг асосидир

Дунёда ҳамма нарса жуфт жуфт қилиб яратилган. Инчунин эркагу аёлҳам.

 
 
 
Ўқиш учун ушбу тугмани босинг