Оила

ERTA NIKOHNING SALBIY OQIBATLARI

Barchalaringizga yaxshi ma'lumki, islom ta'limotida insonning joni, aqli va uning sog‘ligini saqlash, muhofaza qilish eng muhim maqsadlardan. Inson uchun eng bebaho boylik bu sog‘lik salomatlikdir. Uni asrash esa har birimizga omonat qilib berilgan. Biroq salomatlik kabi ilohiy ne'matni qadrini ba'zida yo‘qotib, unutib qo‘yayotgandekmiz.

 

KECHIRIMLI BO‘LISHGA O‘RGANAYLIK!

Hadisi shariflarda mo‘min-musulmonlar bir-birlariga birodar, aka-uka bo‘lishlari kerak. Oralaridan gap-so‘z o‘tgan, og‘ir botadigan gap aytgan, ish qilgan bo‘lsalar, ularni ko‘ngildan chiqarib tashlash uchun shariatda uch kun muhlat berilgan. Musulmon odam uch kun ichida hovridan tushsin, o‘z-o‘ziga nasiyhat qilsin va uch kundan oshirmasdan yarashib olsin, bunday arazlashib yurishni o‘ziga ep ko‘rmasin deya ta'kidlangan.

 

Voyaga yetmagan va yaqin qarindoshlar orasidagi nikohning salbiy oqibatlari

Barcha maxluqotni juft qilib yaratgan va insonni nikoh bilan sharaflantirgan Alloh taologa behad hamdu sano va shukuronalar bo‘lsin. Bu nikoh bizlarni fahshdan, zinodan saqlovchi halol bilan haromni ajratib turuvchi chegara to‘siqdir. “Nikohlanish mening sunnatimdir, bas kim sunnatimdan yuz o‘girsa, bizdan emas”, deb nikoh bilan oila qurushga da'vat qilgan xaq payg‘ambarimiz hazrat Muhammad Mustafo sallolloxu alayxi vasalam ga salomlarimiz bo‘lsin. Nikoh muqaddas rishta bo‘lib, bir oila bir jamiyatni vujudga kelishi demakdir. Nikohni ba'zi hollarda qiyinchilik, yetishmovchilikka sabab bo‘ladi, deb gumon qiladigan insonlar ham uchrab to‘radi. Aksincha, nikoh tufayli insonni rizqi va davlati ziyoda bo‘ladi.

 

QO‘SHNICHILIK ODOBLARI

Muqaddas islom dini insonlarni o‘zaro bir birlari bilan do‘stlikda, hamjihatlikda, mehr-oqibatda yashashga targ‘ib qiladi. Bu bilan jamiyat a'zolari o‘rtasida ahillik, do‘stlik, hurmat izzat kabi axloqiy fazilatlar kamol topib, jamiyat taraqqiyoti va ravnaqiga juda katta ijobiy ta'sir ko‘rsatadi. Shuningdek, jamiyatda ma'naviy-ahloqiy muhit barqarorligi ta'minlanadi. Shunday aloqalardan biri qo‘shnichilik aloqalaridir.

 

OILAVIY HYOYOT SAODATDIR

Payg‘ambarimiz Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: Ey yigitlar jamoasi, sizdan kim nikohga qodir bo‘lsa, uylansin. Albatta u ko‘zni to‘suvchi va farjni saqlovchidir. Kim qodir bo‘lmasa, ro‘zani lozim tutsin, bu uning uchun bichilishdir, deya marhamat qilganlar.

 

Qaynona – kelin ahilligi oila tinchligi demakdir

Oila insonning dunyoviy saodatini ta'minlovchi qo‘rg‘ondir. Oilada doimo tinchlik va totuvlik davom yetishi uchun yer va xotin, qaynona va kelin o‘zlarining vazifa va burchlarini to‘liq ado yetib borishlari lozim. Zero, oila faqat yer-xotindangina iborat yemas, ularning ota-onalari va farzandlari ham shu oianing a'zolari sanaladi. Shunga binoan, shariatimizda qaynota va qaynona kuyov yoki kelinga nisbatan qanday maqomda turishi ham bayon yetilgan.

 

Oila a'zolarning huquq va majburiyatlari

Oilada farzandlarning huquqlari himoya qilingan bo‘lib, bu huquqlar ularning ota-onalari yoki yaqin qarindoshlari, yashayotgan jamiyatlariga vazifa qilib yuklatilgan. Bu haqlarni ado etish vojib bo‘lib, farzandlarning qanday huquqlari bor? degan savolga ulamolarimiz quyidagilarni zikr qiladilar:

  1. Nasab. Nikohning asl maqsadlaridan biri ham naslu nasabni saqlashdir. Busiz oila ham, jamiyat ham bo‘lmaydi. Farzandning ota-onasi nikohdan o‘tgan, halol-pok yashagandagina nasabi aniq va pok bo‘ladi.
  2. Bo‘lajak farzandga munosib ona va ota tanlash. Islom bola haqida u hali dunyoga kelmasdan ancha oldin, oila qurishga tayyorgarlik ko‘rilayotgan paytdan boshlab qayg‘ura boshlaydi. “Talxiys” nomli kitobda Oisha (r.anho)dan rivoyat qilingan quyidagi hadis keltirilgan:

 

ISLOM SHARIATIDA FARZANDGA MUNOSABAT MASALASI

Johiliyat davrida arablarda faqirlik va ochlikdan qo‘rqib farzandni tiriklay ko‘mib yuborish odati bor edi. Hozirgi zamon johiliyatida ham ochlik yoki ko‘p sarf-xarajatdan qochib, farzandni tug‘maslik, bitta yoki ikkitadan orttirmaslik odati keng tarqalgan. Bu, avvalo e'tiqod buzuqligiga borib taqaladi. Allohga iymoni yo‘q yoki buzuq aqiydadagi, Alloh hammaga rizq berishga qodirligini inkor etadigan odamgina faqirlikdan qo‘rqib o‘z bolalarini o‘ldirishi mumkin.

 

ISLOM SHARIATIDA FARZAND ASRAB OLISH

Johiliyat davrida farzand asrab olish masalasi Qur'oni Karimning “Ahzob” surasida:

وَمَا جَعَلَ أَدْعِيَاءَكُمْ أَبْنَاءَكم  (  سورة الأحزاب-4)

“…va asrandi bolalaringizni sizga farzand qilgan emas[1]

 

Shavqatsizlik qurboni

Ayol farzandi dunyoga kelishi uchun amaliyot xonasiga kirib ketdi. Bola tug‘ildi. Ona hayotdan ko‘z yumdi. Ayolidan ayrilib, farzandi onasiz qolganidan ota, qattiq xafa bo‘ldi. Chaqaloqni o‘zi parvarishlay olmasligini bilib xolasiga berdi. O‘zi yetti oydan keyin uylandi.

 
 
 
O‘qish uchun ushbu tugmani bosing