Maqolalar

Halol kasb qilish farzdan keyingi farzdir

Rizq uchun harakat, halol mehnat va kasbu kor qilish hayotiy zaruratlardandir. Islom dunyoviy va oxirat maqsadlarni umumlashtirgan bag‘rikeng din hisoblanadi. Insonning bu dunyoda tinch va farovon hayot kechirishi, o‘zining va ahli oilasining rizqi uchun say' harakatda bo‘lishi hamda oxirat hayoti uchun zamin hozirlashi va ibodatda ijtihod qilishini jamlagan dindir. Shunday ekan Alloh taolo bandalarining o‘z hayot turmushlarini yo‘lga qo‘yishi va tirikchiligi uchun manbalarni tayyorlab qo‘yganiga guvoh bo‘lamiz. 

 

Qur'oni Karimdagi rahmatdan bahramand bo‘lish uchun kishida iymon bo‘lishi kerak

«Mo‘jiza» so‘zi lug‘atda «ojiz qoldiruvchi» degan ma'noni anglatadi. Ya'ni, mo‘jiza narsani boshqalar qilishdan ojiz qoladilar. Istilohda esa Allohning izni ila payg‘ambarlarga ularning payg‘ambarligini tasdiqlash uchun berilgan odatdan tashqari, boshqalarning qo‘lidan kelmaydigan ish mo‘jizadir.

 

Shirkdan tashqari har qanday gunoh qilgan inson «kofir» hisoblanmaydi

Alloh yagona va Muhammad sollallohu alayhi va sallam Uning elchisi ekaniga iymon keltirgan xar qanday kishi mo‘min xisoblanadi.

Moturidiy ta'limotiga ko‘ra, iymonning sharti tavhidni til bilan iqror qilib, qalb bilan tasdiqlashdir xolos. Insonning iymonini o‘lchash, uni musulmon yoki kofirligini aniqlash hukmi xech kimga berilmagan. Chunki iymon inson qalbida bo‘ladi. Qalb esa faqat Alloxning xukmidadir. Shunga ko‘ra bir insonni qalbi borasida Allox taoloning o‘zi xukm chikaradi.

 

Yetimga ozor berganlar, Allohning azobiga giriftor bo‘ladi.

Ota-onasi yoki ikkisining biridan ajrab qolgan bolalarning dili xasta, ko‘ngli yarim bo‘ladi. Ular tortgan dard alamini faqat yetimlikni boshidan o‘tkazganlargina to‘liq his qila oladi. Ota-onasining bag‘rida ulg‘ayganlar esa yetimning holini tushunishlari amri mahol. Yetimning shundog‘am vayron dilini og‘ritish, qalbiga ozor berish juda katta gunoh sanaladi. Qur'oni karimda yetimning molini yeganlar bilib qo‘ysinki, aslida ular qorniga olov yeyishmoqda, degan mazmunda oyat bor. Shariatimiz ota-onalaridan ajrab qolgan yarimko‘ngil yetimlar manfaatini qattiq himoya qiladi, ularga yaxshilik qilganlarga katta-katta va'dalar beradi.

 

Musulmon kishini aniq hujjat bo‘lmasdan turib, “kofir” deb hukm qilish o‘ta xatarli

“Takfir” tushunchasi  “birovni kofirga chiqarish”, “kofir deb hisoblash” ma'nolarini anglatadi. Shariatimizda musulmon kishini aniq hujjat bo‘lmasdan turib, “kofir” deb hukm qilish o‘ta xatarli bo‘lib, bu ishdan qaytarilgandir! Bu haqda Alloh taolo Qur'oni karimda shunday degan:

Sizga salom bergan kimsaga, mo‘min emassan, demanglar”
(Niso surasi 94-oyat).

 

Kiyim avratlarini berkitadi va kishiga ziynat bo‘lib xizmat qiladi.

Kiyim – inson ziynati. U kishining ma'naviyati, madaniyati, didi va dunyoqarashining yorqin ko‘zgusidir. Kiyim insonni issiq-sovuqdan saqlaydi, avratlarini berkitadi va kishiga ziynat bo‘lib xizmat qiladi.

“Avrat” so‘zi arabcha bo‘lib, inson o‘z qadri va hayosini asrab qolishi uchun badanining bekitadigan a'zolarini anglatadi. Inson tanasining ko‘zdan yashirilishi va namozda yopiq turishi farz qilingan, ko‘rsatish va qarash harom bo‘lgan qismi – avratdir.

 

Buyuk imom Abu Hanifa rahmatullohi alayhining ta'vili

Imomimiz, peshvomiz, faqihlar imomi va imomlar faqihi janobimiz Abu Hanifa No‘mon — Alloh taolo u zotdan rozi bo‘lsin! Darajalarini oliy martabalarga ko‘tarsin! Mursalinlar sayyidi sollallohu alayhi vasallamning bayroqlari ostida birgalikda jamlasin! — «Fiqhul akbar» asarlarida aytadilar:

 

Ulamolarning fikriga ko‘ra, o‘zini islomga nisbat beradigan aksar terror tashkilotlarining onasi - salafiylik, ya'ni mazhabsizlik hisoblanadi

Haqiqatda azizlar mazhabsizlikni ofat ekanligini ko‘p jabhalarda, o‘z ko‘zimiz bilan ko‘rib turibmiz.

Masalan, mazhablarda Qur'on, Sunnat, Ijmo' va Qiyoslardan dalil o‘laroq foydalanish qoidalari ishlab chiqilgan. Har mazhabning bu to‘g‘rida o‘z usul va prinsiplari bor. Ulardan masalalar istinbot qilishda ana shu usul va qoidalardan tashqariga chiqilmagan. Binobarin bu holat mazhablarda muayyan tizimni yuzaga keltirgan. Masalalar tizimli ravishda hal bo‘lgan. Qolaversa, bu usullardan foydalanib muhim islomiy bilimlarning haqiqiy egalari ijtihod qilishgan, masalalarga javob topishgan.

 

Inson o‘z harakati bilan dunyoni obod qilishi yoki uni vayron qilishi mumkin.

Hayot turli-tuman hodisalarga boy. Inson ushbu hodislarning ishtirokchidir. Inson o‘z harakati bilan dunyoni obod qilishi yoki uni vayron qilishi mumkin. Jamiyatga foydasi teguvchi odamlar hamisha hurmatga loyiq bo‘lib, boshqalarga ibratdir. Biroq illatli odamlar ham borki, ular har bir davrda jamiyatga zarar keltirgan va qoralangan.

Biz “illatli kishi” deganda o‘g‘ri, kazzob, muttaham, yulg‘ich, poraxo‘r kabi insoniyatga kulfat keltiruvchi kishilarni tushunamiz. Ana shunday kishilar sirasiga ikkiyuzlamachi ham kiradi.

 

Har-xil fitna-fasodlarni qo‘zg‘atib, insonlarni tashvishga solish o‘rniga, tinchlik-xotirjamlikka shukr qilib, tinchlikni asra-avaylab, tichlik parvar g‘oyalarni targ‘ib etish lozimdir.

Hozirda turli firqalar chiqib, Qur'oni karimdagi “Jihod” so‘zini o‘zlari ilgari surayotgan g‘oyaga erishish maqsadida noto‘g‘ri talqin qilishmoqda. Ular to‘liq ilmiy saviyaga ega bo‘lmagan yoshlarning soddadilligadan foydalanib “Jihod-muqaddas urush”, degan tushunchani targ‘ib qilib, nohaq qon to‘kilishlarga sababchi bo‘lmoqda. Turli mamlakatlarda “Jihod” niqobi ostida qo‘poruvchilik harakatlari sodir etilmoqda. Jihod so‘zi arab tilidan tarjima qilinganda g‘ayrat qilmoq, harakat qilmoq, intilmoq, zo‘r bo‘lmoq, bor kuchini sarflamoq, kurashmoq, mehnat qilmoq kabi ma'nolarni anglatadi.

 

IXTILOF, TORTISHISH VA TAFRIQA DINIMIZDA MAN QILINGANDIR

Alloh taola Qur'oni karimning Anfol surasining 46 oyatida shunday marhamat qiladi:

Allohga va Uning Rasuliga itoat qiling. O‘zaro nizo qilmang, u holda tushkunlikka uchraysiz va kuch-quvvatingiz ketadir.

Musulmonlarning Allohga va Uning Rasuliga itoatlari qancha ko‘p bo‘lsa, muvaffaqiyatlari ham shunchalik ko‘p bo‘laveradi. Shuning uchun ham, Kur'oni Karimda bu amr qayta-qayta takrorlanadi.

 

Oila — jamiyatning asosidir

Dunyoda hamma narsa juft juft qilib yaratilgan. Inchunin erkagu ayolham.

 
 
 
O‘qish uchun ushbu tugmani bosing