Яхшиликка далолат қилиш худди уни қилувчи кабидир
Яхшилик ҳақида гапирар эканмиз, аслида динимизда инсонлар бир-бирларига яхшилик қилиши ва унга далолат қилиши Аллох таъоло томонидан фарз қилинган бўлиб, Қуръони каримда шундай марҳамат қилинади: “Мўмин ва мўминалар бир-бирларига дўстдирлар. Маъруфга буюрурлар, мункардан қайтарурлар” (Тавба сураси–71 оят). Ушбу оятдаги «Маъруфга буюрурлар, мункардан қайтарурлар...» жумласидан “Жамоат шаклида яхшилик қилишга уринадилар, кўплашиб ёмонликка қарши курашадилар” маъноси тушунилади.
ВИСОЛ КЕЧАСИ
Ҳаётимизда учрайдиган ҳар қандай масалада Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг суннатларидан жавоб топишимиз мумкин. Дастлабки маълумот Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг куёвлари ҳазрати Али розияллоҳу анҳунинг қизлари Фотимаи Заҳро розияллоҳу анҳонинг олдиларига тўйдан кейин биринчи киришларидан олдин қилган ишлари ва дуолари ҳақидадир.
Ҳаж сафарига бормайдиган давлатлар сони 10 тага яқинлашди
Коронавирус пандемияси туфайли бу йилги ҳаж мавсуми юзасидан Саудия Арабистони шу кунга қадар якуний қарорни эълон қилмади. Хабарларга кўра, айни пайтларда вазият баҳоланаётгани ва якуний қарор яқинда қабул қилиниши кутилмоқда.
“МАФОТИҲ УЛ-ҒАЙБ”АСАРИДА БИЛГАНИГА АМАЛ ҚИЛМАГАН КИМСАНИНГ МИСОЛИ
Ислом оламида Имом Фахриддин Розий номи билан машҳур бўлган Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Умар ибн Ҳусайн Таймий Бакрий Эроннинг Рай шаҳрида ҳижрий 544 (мил 1149) йил туғилган. Насаби қурайш бўлиб, асли Табаристондан бўлса-да, Рай шаҳрида туғилгани учун шунга нисбат берилган. Алломани “Ибн Хатибур Рай” деб ҳам аташган. Дастлабки илмни отасидан ўрганиб, Рай ва Мароға шаҳридаги мадрасаларда таҳсил олади. Ўз даврида ҳам диний, ҳам дунёвий илмлар соҳасида шуҳрат топади.
Қабристонлар ободлиги – халқимиз маънавияти кўзгуси
Сулаймон ибн Бурайда отасидан ривоят қилади: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
“Қабрларни зиёрат қилиб туринглар, чунки у ўлимни эслатади”. Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.
Халқимизда “Бирор юртни яхшироқ билмоқчи бўлсанг, унинг бозорини ва мозорини зиёрат қил”, деган нақл бор. Дарҳақиқат, бозорлар юртнинг нечоғли фаровон ёки абгор эканини кўрсатса, қабристонлар бу ўлка аҳлининг маънавий дунёси, аждодлар меросига муносабати ва иймон-эътиқоди даражасини ифода этади.
Ҳалоллик — ризқ, хайр-барака манбаи
Ҳалоллик — ризқ, хайр-барака манбаи
Ҳалоллик – шариатимизда энг асосий масалалардан бири ҳисобланади. Зеро, ҳар бир мусулмон бажарган солиҳ амалларининг Аллоҳнинг даргоҳида қабул бўлиши, фарзандларининг салоҳияти, оиласининг фаровонлиги, айнан ейдиган луқмасининг ҳалол, касби-корининг шариат кўрсатмаларига мувофиқ бўлишига боғлиқдир.
Дунёни деб охиратни, охиратни дея дунёни ташлаб қўймаслик керак
Инсон жисм ва руҳдан таркиб топган энг мукаррам зот. У туғилганидан бошлаб доимо комилликка интилиб яшайди. Умри давомида киши оилавий тарбия, ўрганган билимлари, атроф-муҳит таъсири ва бошқа омиллар асосида шаклланади, дунёқарашига кўра, ўзи учун комиллик мезонини белгилайди.
Исломда бағрикенглик
Ислом ўзининг илк давридаёқ бағрикенглик дини сифатида намоён бўлди. Жаҳон динларининг ичида фақат Исломда эътиқод эркинлиги очиқ-ойдин эълон қилинган: Бақара сурасининг 256-оятида: «Динда зўрлаш йўқ»-дейилган. Пайғамбаримиз (с.а.в) бу борада ислом умматигагина эмас, бутун инсониятга ибрат-намуна бўлдилар. У зот Мадинага ҳижрат қилганларида давлат ишларидаги биринчи ишлари ўша ерлик яҳудийлар билан уларнинг ақидаларини ҳурмат қилишга асосланган аҳднома тузиш бўлди. Жаноб Расулуллоҳ аҳли китобдан бўлган қўшнилари билан яхши муносабатда бўлар, ҳадя бериб, улардан ҳам қабул қилардилар. Мадинага Ҳабашистон насронийларининг вакиллари келганида, уларни масжидга тушириб зиёфат бердилар ва хизматларини қилдилар. Ҳаттоки Нажрон насронийлари келганида, уларга масжиднинг бир томонида ибодат қилишга ижозат бердилар. Расулуллоҳ ўзлари намуна бўлган ҳолда бутун умматни инсонлар ўртасидаги муносабатда ҳалимликка, бағрикенгликка чақирди.
Жаҳолатга қарши маърифат билан курашмоқ замон талаби
Маълумки, йигирма биринчи аср ахборот асри бўлиб, ҳозирги давр авлоди глобаллашув жараёни шиддатли тус олган замонда яшамоқда. Айнан ёш авлод турли кўринишдаги ғоявий хуружлар нишонига айлангани ҳам ҳеч кимга сир эмас.
Сохта салафийлар Қабрларни зиёрат қилиш ширк амаллардан санашади. Бу тоифалар ўз даврида Мадинада саҳобалар қабрларини бузиш билан кифояланиб қолман, Муҳаммад пайғамбариинг қабрларини вайрон қилишга урншпгача етиб боршпган. Ханафий мазҳабида:
Қабрларни зиёрат қилиш ислом динида мандуб (мустаҳаб) амал ҳисобланиб, унинг ўзига хос одоби мавжуд. Ўтганлар хотирасини ёдга олиш дунёнинг ўткинчи эканини ҳис этиш, шу орқали кишини бошқаларга зарар етказишдан, гуноҳ ишлардан сақлаш ва эзгу амалларни қилишга ундайди.
Диний ва миллий қадриятлар
Ислом дини юртимизга кириб келганига ўн асрдан ошди. Халқимиз динга амал қилишда бошқа халқлардан қолишмаган. Динига амал қилмайдиган, уни билмайдиган халқдан олимлар чиқмайди. Бунинг яққол намунаси сифатида IX асрдаёқ турли соҳалардаги буюк олимлар етишиб чиққанини кўрсатиш мумкин. Уламолар орасида бир гап бор: “Қуръон Арабистонда нозил бўлди, Мисрда ўқилди, Мовароуннаҳрда унга амал қилинди”. Бу гап бежизга эмас. Чунки тарих гапимизга гувоҳ. Ёзма манбалар, халқ оғзаки ижоди ва халқ ижтимоий ҳаётига назар солсак, таҳлил қилсак динимиз таълимоти миллий қадриятларимиз аксариятининг асоси экани намоён бўлади.
Ислом тинчликпарвар дин
Ўзбекистонда 16 та диний конфессия бўлиб 2000 дан зиёд диний эмин эркин фаолият кўрсатаётгани ҳам мамлакатимизда хукм сураётган ҳамжихатлик ва диний бағрикенгликнинг амалий ифодасидир .
