ВАБО ТАРҚАЛГАНДА МУСУЛМОННИНГ ВАЗИФАЛАРИ
Корона вирус (CОВИД-19) касаллиги шиддат билан тарқалиб унинг географик ҳудуди кенгаяётган ва одамлар орасида уни юқумли касаллик эканлиги ваҳимаси кучаяётган пайтда дунё ислом уламолари бу касалликнинг шаръий муолажаларини эслатмоқдалар.
Бундай ҳолатларда мусулмон киши Аллоҳ таолонинг тақдир қилгани юзага чиқишига қаттиқ ишонган ҳолда, касалликдан сақланиш чора тадбирларини кўради. Вабо ва шу каби тез тарқаладиган касалликлар чиққан жойга кирилмайди ва қаттиқ зарурат бўлмаса, у ердан чиқиб кетилмайди. Тиббий соҳа вакиллари кўрсатмаларига тўла амал қилинади. Ибодатлар ва истиғфор кўпайтирилади. Мана шу шартларга амал қилиб, вабо, ўлат ва шу каби касалликлардан вафот этган мўмин-мусулмонлар шаҳидлик мартабасини топадилар.
ФОТИҲАДАН КЕЙИН “ОМИН” АЙТИШ МАСАЛАСИ
ФОТИҲАДАН КЕЙИН “ОМИН” АЙТИШ МАСАЛАСИ
Ҳанафий мазҳабимизга кўра намозда, “Фотиҳа” сурасидан кейин, “омин”ни махфий (овоз чиқармасдан) айтилади. Бунга уламолар қуйидаги далилларни келтирадилар:
- “Омин” лафзи дуо бўлиб, “ижобат қил”, “дуони қабул қил”,деган маъноларни англатади. Аллоҳ таоло Қуръони каримда дуони махфий қилишга буюрган:
ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ
яъни: “Раббингизга зорланиб ва хуфёна (овозсиз) дуо қилингиз! Зеро, У (дуода ва бошқада) ҳаддан ошувчиларни ёқтирмагай” (Аъроф сураси, 55-оят).
Демак, “омин”ни ичимизда айтсак, оятга амал қилган бўламиз.
Ободлик кўнгилдан бошланади
Инсон ҳар бир ишни бажаришдан олдин уни қалбида ният килади. Ундан кейин эса уни бажаришга ҳаракат қилади. Юраги тоза одамлар ҳамиша яхшиликни ният қилиб, шуни амалга ошириш пайида бўлишади. Натижада уларнинг қалбида ёмонликка жой қолмайди. Аллоҳ таоло Қуръони Каримда марҳамат қилади: “У сизларни ердан пайдо қилди ва унги сизни ободлиги учун қўйди” (Ҳуд сураси, 61- оят).
"ЁШЛАРНИ ЁТ ҒОЯЛАР ТАЪСИРИДАН САҚЛАЙЛИК!"
Йигирма биринчи асрда мафкуравий курашларнинг ақлбовар қилмайдиган турлари пайдо бўлмоқда. Хусусан, ҳеч бир халқни миллий, маънавий ананаларига асосланмаган-фақат инсоний ахлоққа терс ҳаёт тарзига чақирувчи “оммавий маданият”нинг ташвишли томонлари жуда кўп. Айрим ғоявий тузоқлар кўринишидан аср янгилиги ёки “маданият”ига ўхшасада улар кишиларга, айниқса, ёшларга мойдек ёқиши билан янада хатарлидир. Гарчи, “оммавий маданият” бирор бир миллатнинг маънавиятига асосланмаганлиги, балки ҳар бир миллатнинг маданият ва маънавиятига таҳдид бўлганлиги учун ҳам айни маданиятсизликдир. Бугунги кунда унинг таъсири кучайиб, ҳеч бир халқнинг миллий ва маънавий анъанаси, одатларига тўғри келмайдиган турли “урф-одатлар” кўпаймоқда. Ачинарлиси, айрим ёшлар унинг таъсирига тушиб қолишмоқда.
Коронавирус муолажаси Суннатга амал қилишдадир!
Матбуотдаги ҳолат қандай?
Шу кунларда бутун дунёда гапирилаётган муаммо – коронавирус. Деярли барча оммавий ахборот воситаларида шу мавзу. Ижтимоий тармоқларда ҳам шу вирус бўйича постлар, аудио-видео маълумотлар тарқалмоқда. У ерда унча одам шу вирусга чалинибди, бу ерда бунча одам шу вирусдан вафот этибди ва ҳоказо.
САЛАФИЙЛИК НИМА ВА УЛАР КИМЛАР? УЛАРНИНГ ЙЎЛИ ТЎҒРИМИ?
Ислом адабиётида “салафлар” сўзи ёки дастлабки мусулмонлар тушунчаси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳижратларидан кейин 400-йилгача бўлган даврда вафот этганларни, шу жумладан Имом Абу Ҳанифа, Имом Молик, Имом Шофеъий ва Имом Аҳмад раҳимаҳумуллоҳларни ўз ичига олади. Бу даврдан кейин вафот этган мўминларни халафлар ёки “кейинги мусулмонлар” деб номланади.
Экстремизм ва терроризм- жамият душмани
Бутун оламлар Роббиси Аллоҳ таоло ҳақ бўлган дини-ислом динини Ўзининг ҳақ, бутун оламларга раҳмат пайғамбари Муҳаммад соллоллоҳу алайҳи васалламга юборди. Бу дин бутун дунёга тез фурсатлар ичида тарқала бошлади, инсонлар секин-секин, аммо тўп-тўп, жамоа ҳолида бу динга кира бошладилар. Аллоҳ таоло Ўзининг муқаддас китоби Қуръони каримда бу ҳақда шундай дейди:
وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا
“Ва, сиз инсонларни тўп-тўп бўлган ҳолларида Аллоҳнинг динига кираётганини кўрасиз”(Наср сураси, 2-оят).
Оила аъзоларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Оилада фарзандларнинг ҳуқуқлари ҳимоя қилинган бўлиб, бу ҳуқуқлар уларнинг ота-оналари ёки яқин қариндошлари, яшаётган жамиятларига вазифа қилиб юклатилган. Бу ҳақларни адо этиш вожиб бўлиб, фарзандларнинг қандай ҳуқуқлари бор? деган саволга уламоларимиз қуйидагиларни зикр қиладилар:
- Насаб. Никоҳнинг асл мақсадларидан бири ҳам наслу насабни сақлашдир. Бусиз оила ҳам, жамият ҳам бўлмайди. Фарзанднинг ота-онаси никоҳдан ўтган, ҳалол-пок яшагандагина насаби аниқ ва пок бўлади.
- Бўлажак фарзандга муносиб она ва ота танлаш. Ислом бола ҳақида у ҳали дунёга келмасдан анча олдин, оила қуришга тайёргарлик кўрилаётган пайтдан бошлаб қайғура бошлайди. “Талхийс” номли китобда Оиша (р.анҳо)дан ривоят қилинган қуйидаги ҳадис келтирилган:
Кўринмас душман
БИСМИЛЛАҲИР РОҲМАНИР РОҲИЙМ
Куч ва Қудрат эгаси бўлган Аллоҳ таолога ҳамду-санолар ҳамда оламларга раҳмат ўлароқ юборилган, тўғри сўз ва ишончли бўлган Пайғамбаримиз Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга, у зотнинг аҳли оиласи, саҳобалари ва тобиъинларига кўплаб солату саломларимиз бўлсин.
Aёл- мўътабар зот!
Aёл - аввало онамиз, ҳаёт йўлимиздаги йўлдошимиз, опа- синглимиз, қизимиздир. Aллоҳ таоло инсонни азизу мукаррам этиб, уни жуфт ҳолида яратди. Aёл оиланинг чироғи, фарзандлар тарбияловчиси ҳамда инсоният силсиласини давом эттириш учун оналик бахти ва масъулияти берилган зотдир. Қуръони каримда бундай дейилади: "Унинг аломатларидан (яна бири) – сизлар (нафсни қондириш жихатидан) таскин топишингиз учун ўзларингиздан жуфтлар яратгани ва ўртангизда иноқлик ва меҳрибонлик пайдо қилганидир. Aлбатта, бунда тафаккур қиладиган кишилар учун аломатлар бордир".
Имоми Аъзам нега ўз ўғлини имомликдан четлатди?
Имом Абу Ҳанифанинг “Фиқҳи Акбар” китоби шарҳида шундай ривоят нақл қилинади. Бир куни одамлар Имоми Аъзамнинг ўғли Ҳаммодни намоз ўқиб бериши учун олдинги сафга чиқарадилар. Буни кўриб қолган Абу Ҳанифа ўғлининг кийимидан тортиб, имомликка ўтишига қаршилик кўрсатадилар. Намозни эса бошқа биров ўқиб беришига рухсат берадилар.
Бузғунчи оқимларнинг аломатлари
Бузғунчилик характеридаги кўплаб оқимлар (секта) ҳеч бир давлатга ҳам миллатга ҳам ҳеч қачон фойда етказмаган. Аксинча, ҳамма вақт моддий, руҳий ёки жисмоний зарар етказиб келган. Диний оқим аъзоларини секта деб аташлари уларнинг ўзларига ҳам сира ёқмайди. Чунки “сектантлик” деганда ислом, насроний, яҳудий каби илоҳий динларга итоат қила туриб, ўша динлардаги тўғри йўлдагилардан ажралиб чиққан оқимлар тушунилишини ҳамма билишини уларнинг ўзлари ҳам билади.




















