Энг бахтли одамлар ким?
Ҳар бир инсон ер юзида бахтли яшашни истайди. Ҳеч бир киши йўқки ғам-андуҳ, хафагарчилик ва машаққат билан яшашни истаса.
Ҳар бир инсон бахтни қўлга киритиш учун интилади. Баъзилар уни ҳисобсиз мол-дунё қасрларда деса, баъзилар мансаб, обрў-эътибор ва қўл остидаги ходиму хизматчиларнинг кўплигида деб тушунади. Мана шу тушунчадаги инсонлар ҳақиқий бахтга эришаман деб ўйлайдилару, аммо охир-оқибат ўйлаганлари хато бўлиб чиқади.
Озодлик – энг тотли неъмат
Эркин ва озод яшаш шукуҳини бу неъматдан маҳрум бўлганлар кўпроқ ҳис қила олади.
Инсоннинг озодликдан маҳрум этилиши билан ҳаёти тубдан ўзгариб кетиши сир эмас. Панжара ортида, тўрт девор ичида, энг ёмони, яқинлари дийдоридан маҳрум кишининг қандай руҳий азоб чекишини тасаввур қилишнинг ўзи қийин.
Исроф нима?
Исроф – вақт, пул, мол каби Аллоҳ таоло берган неъматларни ножўя сарфлашдир. Исроф қилувчилар “мусриф” деб аталади. Аллоҳ мусрифларни ёқтирмайди. Исрофнинг зидди тежамкорликдир.
Исроф ҳам, бахиллик ҳам Ислом динида ҳаромдир. Чунки булардан бири пул ва молни сочиш, кераксиз жойларга сарфлаш бўлса, иккинчиси, мол ва пулни тўплаб, қўлда ушлаш, ундан ўзини ҳам, бошқаларни ҳам фойдалантирмасликдир.
Аллоҳ таоло бизга етказган ҳалол неъматлардан ўзимиз истаганча фойдаланишимиз мумкин. Аммо исроф қилиш ва манманликка берилишга йўл қўймаслигимиз лозим.
Энг улуғ маскан ва энг оғир хиёнат
إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسَىٰ أُولَٰئِكَ أَن يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ
«Албатта, Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирганлар, намозни тўкис адо этганлар, закотни берганлар ва Аллоҳдан бошқадан қўрқмаганларгина обод қилурлар. Ажаб эмаски, ана ўшалар ҳидоят топгувчилардан бўлсалар» [Тавба сураси, 18-оят].
БОШ ҚОМУСИМИЗ — ФУҚАРОЛАР УЧУН МУСТАҲКАМ ҲИМОЯ
Ҳар қандай давлат ёхуд жамиятнинг ҳуқуқий пойдевори бўлмоғи лозим. Зеро, бундай пойдевор бўлмас экан жамият, миллат таназзулга юз тутади.
Оилада ким раҳбар?
Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади:
Эркаклар хотинлари устида раҳбардирлар. Бунга сабаб Аллоҳ бировларини бировларидан (яъни, эркакларни аёллардан) ортиқ қилгани ва эркаклар (хотинлари ва оилалари учун) ўз мол-мулкларидан сарф-харажат қилганларидир.
(Нисо сураси, 34-оят)
ИМОМ МОТУРИДИЙ БУЮК ШАХСИЯТ ЭГАСИ
Буюклар, шубҳасизки, буюк шахсият соҳиби бўлганлар. Улар аввало, инсонийлик, инсоф, диёнат, адолат, покиза қалб, тақво, парҳезкорлик сингари улуғинсоний фазилатларни ўзларида жамлаганлар ва буюкликларини шунинг устига қурганлар. Зеро, шунингсиз буюкликка йўл йўқ. Аждодларимиз ҳам бежизга “Олим бўлиш осон, одам бўлиш қийин” ёки “Олим бўлма, одам бўл!”дейишмаган.
ИМОМ БУХОРИЙНИНГ ШУБҲАЛИ ЎРИНЛАРДАН ЭҲТИЁТ БЎЛИШИ
Юртимиздан етишиб чиққан буюк уламолардан ҳадис илмида энг машҳурларидан бири, шубҳасиз, Имом Бухорийдир. У киши ўзининг нодир зеҳни, ижтиҳоди, ақл бовар қилмас ноёб истеъдоди, ҳар қандай тўҳмат ўринларидан узоқлиги ва жуда эҳтиёткорлиги билан ўз замондошлари орасида ҳам, кейинги авлодлар орасида ҳам катта ҳурматга сазовор бўлган. Имом Бухорий илм талаб қилиб кўплаб мамлакатларга сафар қилган. Бу сафари давомида турли хил ажойиб воқеа ва ҳодисалар содир бўлган. Шулардан бири, Имом Бухорийнинг ўта парҳезкорлиги ва ҳар қандай тўҳмат ўринларидан ўзини эҳтиёт қилишига далолат қиладиган ҳикоядир.
Пайғамбар алайҳиссалом авлодлари Термизга қандай келиб қолганлар?
Термиз шаҳри яқинида жойлашган Султон Саодат зиёратгоҳи Термиз саййидлари хонадонининг Х-ХVII асрлар давомида қурилган мақбараларидан иборат бўлган ўзига хос меъморий мажмуадир. Унинг номи Султон Саодат, араб тилидан таржима қилинганда – «бахтлилар султони» демакдир. Термиз саййидларининг етакчилари – нақиблари асрлар давомида “Султон Садот” – саййидлар султони унвони билан шарафланганлар. Иккала атама бир-бирига ўриндош сифатида фойдаланилган, араб тилида
ҚИШ МЎМИННИНГ БАҲОРИДИР
Ҳар бир фаслнинг ўзига яраша фазилатлари бор. Аммо улар ичида қиш фасли алоҳида фазилатга эгадир. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бу фаслнинг мўминлар учун алоҳида фазли борлигини айтганлар.
Расулоллохга Мухаббат Имондандир
Аллоҳ таоло Тавба сурасининг 128-оятида “Батахқиқ” сизларга ўзинингдан бўлган сизнинг машаққат чекишинингиз унинг учун оғир бўлган сизнинг (соадатга етишингизга) ташна бўлган Пайғамбар келди” деб Пайғамбаримизни бир неча сифатлар билан васф қилинган.
Жамиятда имом-хатибларнинг тутган ўрни
Ислом оила муносабатларига жиддий эътибор қаратган дин. Оилавий масалаларнинг барчаси диннинг масдари бўлган Қуръон ва суннат билан тартибга солинган. Оила фаровонлигини ошириш ва мустаҳкамлашда ислом таълимоти кучли структурага эга. Исломда оила ажрими фожеа сифатида қабул қилинади. Тарихий ва бугунги статистик маълумотларга кўра дунё аҳолиси ўртасида оилавий ажримларнинг жуда оз миқдори мусулмон жамиятлар ҳиссасига тўғри келади. Бу мусулмонларнинг оилага нисбатан ҳурмат бўлган қараши бошқа халқларга нисбатан бир поғона юқори эканидир. Тарихдан оила қуриш ва ажримлар муфтий, қози ва имомлар ва диний билимли кишиларнинг иштирокида бўлиб келган. Ҳозирги кунда ҳам мусулмонлар никоҳ ва ажримлар борасида имом-хатибларга мурожаат қилиши давом этиб келмоқда.
