ЖИҲОД НИКОҲИ - ҲАРОМ
Аҳли сунна вал жамоа фақиҳларининг иттифоқига кўра “Жиҳод никоҳи” деб ном олган никоҳ тури мавжуд эмас. Кофирларнинг жиҳоди эса бирон хил никоҳ турини жоиз қила олмайди. Олимлар наздида машҳур сўз шуки, аёлларни мутъа қилиш – ҳатто аҳли суннат вал жамоадан ташқари бўлган фирқалар наздида жоиз бўлса ҳам – никоҳ қилиш дегани эмас. Фатво олимлари мутъани никоҳ деб билмайди. Биз ҳам никоҳ ҳукмларини мутъа учун тегишли деб билмаймиз. Мутъа учун ўзига хос ҳолат мавжудки, Ислом шариатининг бирон-бир қоидаси уни мувофиқ ёки муносиб деб билмайди. Гарчи кўпчилик мутъага никоҳ тури, деб мурожаат этсада, бу маъно мажозийдир. Сабаби у Исломдан олдинги жоҳилият унсурларидан бири бўлиб, биров ўз истагини қондиришига “мутъа” дейилган. Мусулмонларнинг ғазот муддати чўзилгач мутъанинг жоиз бўлишига мажбур бўлинди. Чунки ёлғизлик қийин бўлгач баъзи саҳобалар ўзларини ахта қилишгача бордилар. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи вассалам ахта қилишдан қайтардилар ва уруш даврида аёлларни мутъа қилиш ваҳийга мувофиқ равишда рухсат бердилар. Шундан кейин ваҳийнинг мувофиқлиги билан мутъа никоҳи ҳаром, деб ворид бўлди. Унинг ҳаром эканлигига шариатда қатъий ва мутавотир ҳужжатлар мавжуд.
УЯЛМАСАНГ ИСТАГАН ИШИНГНИ ҚИЛАВЕР!
Қаънабий ёшлигида жуда бебош, ароқхўр киши бўлган эди. Бир куни ароқхонага бориб ароқ ичиш учун улфатларини кутиб ўтирганида эшак миниб олган бир кишини кўриб қолади. Унинг атрофида жуда кўп инсонлар бўлиб, атрофидагилар унга "имом" деб мурожаат қилаётган эди.
Бу ҳолат Қаънабийнинг эътиборини тортди. У одамларни ёриб ўтиб эшак минган кишининг олдига етиб борди. Қаънабий эшакнинг жиловидан ушлаб уни миниб олган кишига деди:
Исломда такфир тушунчаси
Мазхабсизликни даъво қилаётганларнинг сўзларидан бири бу “Такфир” яъни кофирга чиқариш масаласидир. Бу сўз амални иймон номи остига киритиш рукнидан келиб чиқган. Уларнинг далиллари қуръон-каримдаги “Ўша Аллоҳ таолонинг нозил қилган оятлари билан хукм қилмаган одам кофир бўлади” деган оятни келтиришади. Лекин бу оят-каримадаги “кофир бўлади” деган жумла, куфр сўзининг иккинчи мажозий маъносида гуноҳкор бўлади деб келтирилган.
ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИНИНГ ШАЖАРАСИ
Имоми Аъзам Абу Ҳанифа роҳимаҳуллоҳ (ҳиж. 150-йил ваф.)дан Имом Марғилоний роҳимаҳуллоҳ (ҳиж. 593-йил ваф.)гача бўлган Ҳанафий мазҳабининг буюк уламолари ва пешволаридан иборат мухтасар шажараси.
Мужассима: Аллоҳ қаерда?
Мотуридий: Аллоҳ макондан муназзаҳдир (покдир).
Мужассима: Жория ҳадисини билмайсанми? Жория Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саволига «Фис-сама (осмонда)», деб жавоб берган.
Мотуридий: «Фий» юкламаси - Аллоҳ осмоннинг ичида бўлишини англатади.
Мазҳабсизлик энг хатарли бидъатдир
Бемазҳаблар “Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг даврларида мазҳаблар бўлмаган. Шу боис бирор мазҳабга эргашиш бидъатдир” деб, бугун илмсиз ёшларни ўз домларига тортмоқдалар.
Улар Қуръони карим ва ҳадиси шарифларга тўғридан-тўғри эргашилади деб, мазҳаб имомларини саҳиҳ ҳадисга риоя қилмасдан, ўз ижтиҳодларини ҳадисдан устун қўядилар, дейишмоқда. Аслида, мазкур даъволар жоҳилликдан бошқа нарса эмас. Уларнинг “мазҳаб”, “мужтаҳид”, “муқаллид” сўзларини тушунмасликлари оқибатида жоҳил бўлиб қолганлар.
Экстремизм ва терроризмнинг узаро богликлиги, фукароларда бу иллатларга карши мафкуравий иммунитетни шакллантириш.
ХХ асрнинг иккинчи ярми –ХХI асрнинг бошига келиб диний фундаментализм, экстремизм ва терроризм муаммоси дунёдаги барча давлатлар учун ката таҳдидга айланди.
Шу боис, бу мавзуни тадкик этиш тобора кучайиб борди. Тадҳиҳотлар натижасида кўплаб терминлар пайдо бҳлди. Масалан, фундаментализм, исломизм, панисломизм, салафизм, халифалик, фанатизм,радикализм, экстремизм, терроризм, шаҳидлик камари, камекадзе,жиҳод,такфир ва бошқалар.
ТАФАККУР
Юнус алайҳис салом қиссасини ўқиб у ҳақида фикрга чўмдим. Ақлидан олдин қалби билан англайдиганлар учун ажойиб бир қисса.
У зотни кит ютиб юборгач бу балойи азим у зотга қайси тирқиш орқали кирганини қидирди. Хатони англаб етгач дарров Роббига тавба ва истиғфор айтди:
"Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сен поксан. Мен золимлардан бўлдим".
Қизиғи шуки, у зотга мусибат етиши билан сабабни ўзгалардан эмас, ўзидан қидирди. Тўғри, у зот пайғамбар, у зот маъсум. Маъсумлик пардаси сабабидан гуноҳ қилмаган. Аммо авло(энг яхши)нинг хилофини қилиб қўйган. Аллоҳнинг динини рашк қилгани учун қавми у зотни ёлғончига чиқаргач, уларга Аллоҳдан азоб сўраган. Юнус алайҳис салом қилган хатоларини аниқлагач, тезлик билан қайтган, тавба қилган.
Кейинги пайтларда Ислом мафкураси ва тарихига зид ғоялари билан қайта намоён бўлаётган сохта салафийлар
Кейинги пайтларда Ислом мафкураси ва тарихига зид ғоялари билан қайта намоён бўлаётган “сохта салафийлик” оқими ўзларининг ақидавий ва ҳуқуқий масалаларини кўпинча суриялик Ибн Таймия (1263-1328) таълимоти билан асосламоқчи бўлишади. Ибн Таймия асарларида, исломга турли бидъатлар кириб қолгани айтилиб, мусулмонлар ва улар яшаётган жамиятларни, Қуръон ва суннат таълимотига асосланган йўлга солиш зарур, деган ғоялар илгари сурилади.
ЯРИМТА ХУРМО БИЛАН БЎЛСАДА...
Шуъба ибн Ҳажжож роҳимаҳуллоҳ ўз даврининг энг кўп ҳадис ёдлаган олими эди. Суфён Саврий роҳимаҳуллоҳ: "Шуъба ҳадисда мўъминлар амиридир", дер эди.
Имом Аҳмад роҳимаҳуллоҳ эса: "Бу замонда ҳадис илмида Шуъбага ўхшагани йўқ", дер эди.
Имом Шофиъий роҳимаҳуллоҳ: "Агар Шуъба бўлмаганида Ироқда ҳадис илми билинмас эди", деган.
Имом Шуъба роҳимаҳуллоҳдан жуда кўпчилик дарс олган. Абдуллоҳ ибн Муборак, Суфён Саврий, Кисоий, Қози Абу Юсуф, Асмаъий, халифа Ҳорун ар-Рашид роҳимаҳумуллоҳлар унинг шогирдларидир.
Сохта даъватларга раддия.
Бугунки илм фан ва техника ривожланиш даврида ижтимоий тармоклардан файдаланишнинг хам урни бор десак муболага булмайди. Лекин хар нарсанинг яхши ва ёмон , фойдава зарар тамони булгани каби , бу ижтимоий тормокдан фойдаланишнинг,жамиятимиз ривожи , айникса келажак авлодни чиройли тарбия килишгафойдаси ва манфаати билан биргаликда , келажагимиз булган ёшларимизни , йулдан оздиришга . уларга сохта гоялардан иборат давомчиларнинг даъватларига алданиб колишларидек жамиятимизга зарар ва зиёнлар етаётгани хам хеч биримизга сир эмас . Айнан ушбу сохта даватчилар , бизнинг аждодларимиздан , бизгача етиб келган гузал Ислом динимизтаълимотлари . одоб –ахлокли , багрикенглик , кечиримлилик . инсонпарварликдек гўзал ғояларига зид ўларок , ўзларининг бузгунчи ғояларини амалга ошириш максадида Ислом дини никоби остида фаолият олиб бормокдалар. Анашундай сохда даъватчилардан ижтимоий тармоқда ўтириб ўргимчакка ўхшаш ин Қураётган шахслардан Махмуд Абдулмумин Абдуллоҳ Зуфар Абу Солоҳ каби сохта даватчиларни мисол қилиш мумкин , булар чет элда ўтириб ислом динингинг муқаддас тушунчалари бўлмиш Ҳижрат , Жиход , Такфир каби ибораларни ўз ўрнидан бошқа ўринларда қўллаб Қуръони каримдаги оятлар маъносини ва мазмунини натўғри талқин қилиб келмоқдалар. Биз бу ўзбек замон даъватчиларнинг даватларига муносабат билдирадиган бўлсок аввало бунинг давомли оқибатларини нималарга олиб келганини яқин шарқ мамлакатлари мисолида қўришимиз мумкин. Яқин тарихга бир назар солсак ўша ўзлари чақираётга Шомдавлатлида минглаган бегунох тинч аҳолининг нобут бўлиб кетганини, масжидлар , мадрасалар барбод қилинганини қўзга қўринган ислом умматининг уломалари Росуллоҳ С.А.Вга муносиб мерозхўрларининг шаҳид бўлганликларини кўришимиз мумкин. Бу қилмишликларнинг натижасида ўша ерда яшаб келаётган аҳолининг қанчаси очликдан нобуд бўлди, Қанчалари ўз давлатларини ташлаб кетишга яни хижрат қилишга мажбур бўлишди. Шй кунларда хам буларнинг гўёқи жиҳод барча мусулмонларга фарз қилингинини , шу сабаб ҳақиқий мусулмон ёшлар Сурия каби уруш кетаётган давлатларига боришлари ва қофирларига қарши уруш олиб боириши зарур экани ҳақидаги сохта даъватлари тарқатилмоқда. Бундай фитначиларнинг гўяки ушбу умматга жиҳодсиз хаёт йўқ каьби даволари алданаётган айрим ёшлар жиҳод руш олиб боирш экан деагн тор тасаввурлар билан Суриядаги террорчилар сафига бориб қўшилмоқдалар. Охир оқибатда эса ушбу алданганлар жангу жадалларда ўлиб кетмоқда. Ўзи билан Сурияга эргаштириб олиб кетган ёш турмуш ўртоқлари , опа-сингиллари наслди насаби наъмалиб жангари кимсаларга хотин бўлиб норасида гўдаклари оч нахор тарбиясиз холда сарсон саргардон бўлмоқдалар. Вахаланки Жиҳод арабчада жидду жахт ғайрат қилмоқ маъноларини англатади. Жиҳорд ўлим маъносида эмас Аллоҳнинг динига сўз билан даъват қилиш маъносида юсага келган . Ислом динида шаръий масалаларда умум тан олинган тўрт фиқҳий мазҳабларга эргашишни рад этиш. “Мазҳаб” сўзи арабчада “йўл”, “йўналиш”, шаръий истилоҳда эса “диний масала бўйича муайян мужтаҳид олимнинг фатво чиқариш йўли” маъноларини билдиради.
МАСЪУЛИЯТДАН ҚЎРҚИШ
Амр ибн Ос розиёллоҳу анҳу олдин мушрик бўлганлар, сўнгра исломга кириб кўп фатҳларда иштирок қилганлар. Охирида Мисрга волий бўлганлар. Ана шу волийлик у зотни вафотлари яқин қолганида ташвишга солади. Қиёматдаги масъулиятдан қўрқадилар.
Имом Аҳмад роҳимаҳуллоҳ ўзларининг "Муснад"ларида Абдурраҳмон ибн Шумосадан зикр қиладилар:
"Амр ибн Ос розиёллоҳу анҳуга ўлим яқинлашгач йиғлади. Шунда ўғли Абдуллоҳ сўради:
- Эй отажон! Ўлимдан қўрқиб йиғлаяпсизми?
