Жамият

Til – millatning yuragidir

1989 yil 21 oktyabr kuni o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan edi. Bugun, 21 oktyabr, 2019 yil ushbu voqeaga 30 yil to‘ldi. Ushbu sana mamlakatimizda keng nishonlanmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev 4 oktyabr kuni “Davlat tili haqida"gi qonunning 30 yilligini munosib nishonlash to‘g‘risidagi qarorni imzolagan edi.

 

Muqaddas ne'mat

Inson uchun eng ulug‘ nematlardan biri bu hayot nematidir.  Har bir inson o‘ziga berilgan ushbu nematini davom ettirish uchun o‘zidagi bor imkoniyatni ishga solishi lozim bo‘ladi. Jamiyatning har bir azosi xoh u yosh-qari, xoh erkagu-ayol bo‘lsin atrofida yashayotgan boshqa azolarning haq-huquqlarini, birinchi navbatda ularning hayotlarini hurmat qilishi kerak. Islom dinida kishilarga ozor yetkazish, kamsitish yoki ularning qonini nohaq to‘kish man kilinadi. Bu eng ulkan gunohlardan hisoblanadi. Inson qonini nohaq to‘kkanlar bu dunyoda ham oxiratda ham azobu uqubatga giriftor bo‘ladi. Inson farzandi har qanday holatda ham Alloh taolo tomonidan berilgan bu ulug‘ hayot nematiga ya'ni Allohning omonatiga xiyonat qilishi mumkin emas. Har qanday muammoning ham yechimi topiladi. Unga faqat sabr qilishi va taqvoda bo‘lishi lozim. Shunda Alloh taoloning o‘zi mushkullarning yechimini berib va hatto keng rizq ham ato etadi. Bu haqda qur'aoni karimda Alloh taolo shunday deb marhamat qilgan:

 

Qo‘shnichilik odoblari

Hozirgi kunimizda unitilib borayotgan yaxshi odotlarimizdan biri bu qo‘shnichilik odobidir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga Jabroil farishta qo‘shniga yaxshilik qiling, deb aytishda to‘xtamadilar. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam “hatto qo‘shni-qo‘shniga merosxo‘r bo‘lib qolarmikan deb o‘ylab qoldim” dedilar. Merosxo‘r deganlari ota va bola kabi yaqinlikni anglatadi. Xalqimizning “qiyomatda qo‘shnidan” degan purma'no gapida ham qo‘shning yaxshiliginga qiyomatda guvoh o‘tadi, degan tushuncha bor.

 

Isrofgarchilik va manmanlikka yo‘l qo‘ymang

  So‘ngi  paytlarda  o‘tkazilayotgan  maraka  va  marosimlarda  milliy  va   diniy  qadriyatlarimizga  yot   bo‘lgan  ba'zi  odatlar  uchrab   turganining   guvohi  bo‘lmoqdamiz.  Misol  uchun  yangi  tug‘ilgan  chaqaloqni tug‘ruqxonadan  olib  chiqishdagi  dabdababozlik  yoki  beshik   to‘yi  deb  qilinayotgan  sarf  xarajatlar kundan-kunga  kattalashib,  isrofgarchilik avjiga chiqmoqda.  Xalqimiz  orasidan bunday  holatni  “Beshik  to‘yi,  isrofgarchilikning  eshik  to‘yi”mi  deb aytayotganlarni ham eshitib qolamiz. Zero, Payg‘ambarimiz Muhammad  sollallohu alayhi  vasallam Allohning nozu ne'matlaridan xohlagancha yeb-ichinglar, xayru ehson qilinglar, kiyinib yasaninglar, lekin isrofgarchilik va manmanlikka yo‘l qo‘ymangizlar!” (Imom Ahmad rivoyati) deb aytganlar.  

 

TINCHLIK NE'MATI

Insoniyat o‘z taraqqiyotining barcha bosqichlarida, avvalo tinchlik-totuvlikka intilib kelgan. Insoniyat taraqqiyotining barcha bosqichlari jamiyatning tinchlik-totuvlik sharoitiga chambarchas bog‘liqdir. Shu boisdan ham yurt tinchligi – bebaho ne'mat, ulug‘ saodatdir, barqaror taraqqiyot garovidir. Tinchlik – Vatanimizning dunyo siyosiy maydonida olib borayotgan asosiy g‘oyalaridan biridir, zero tinchlikni saqlash umumbashariy masala hisoblanadi. Albatta, tinchlikka o‘z-o‘zidan, yoki balandparvoz so‘zlar bilan erishib bo‘lmaydi, uni izchil va qat'iy harakatlar va ayni vaqtda dunyoning siyosiy maydonida sodir bo‘layotgan  jarayonlarni tafakkur qilib uzoqni ko‘ra olish orqali ta'minlash mumkin. Yurtimiz ham mustaqillikka erishgan dastlabki kunlardan boshlab tinchlik-totuvlikni o‘z siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri deb e'lon qildi va o‘tgan yillar mobaynida bu yo‘ldan og‘ishmay dadil qadamlar bilan taraqiyot sari intilmoqda.

 

ISROFNING ZARRASI HAM – HAROMDIR

Bir holatni barchamiz kuzatganmiz: qo‘ng‘iz o‘zidan bir necha barobar katta guvalakni tepalikka olib chiqishga chiranadi. Ming bir mashaqqat bilan surib ketilayotgan guvalak oxir-oqibat ortga yumalab, qo‘ng‘izni bosib qoladi. Jonivor halok bo‘lmasa-da, oyog‘idan, “qo‘li”dan ayrilishi yoki nogiron bo‘lib qolishi mumkin.

 

Qabrlarni ziyorat qiling, u oxiratni eslatadi.

Modomiki islom qabr masalasini chetda qoldirmas ekan uning ziyorat mavzusini ham qoldirmaydi. Chunki u insonni oxirat ishlariga e'tiborli bo‘lishga, qalbi yumshab ko‘zidan shashqotor yoshlar oqishga, o‘tgan ishlarga nazar tashlashga undaydi. Alloh taolo bilan  uchrashish uchun tayyorgarlik ko‘rishga chaqiradi. O‘tganlar biz tiriklarni duo va istig‘forlarimizdan va Qur'on tilovatining savobidan umidvor bo‘lishadi.

 

Qo‘shnilar bilan yaxshi bo‘lish – tinch-totuvlik garovi

Har bir jamiyat a'zosi hayotdi davomida o‘zining hohish-irodasiga bog‘liq bo‘lmagan holda doimiy ravishda qo‘shnisi bilan aloqada bo‘lib turadi. Ko‘pincha, jamiyatni tinch-osuda bo‘lishligi ham jamiyat a'zolarining o‘zaro va qo‘shnilari bilan bo‘ladiga chiroyli muomalalariga bog‘liq bo‘ladi.

 

ILMNING BARAKALI BO‘LISHI-USTOZNI HURMAT QILISHDADIR

Hurmatli o‘quvchi! Bilamizki Islom dini ilmu-ma'rifatga targ‘ib qiluvchi ilohiy va rabboniy dindir. Zero, insonning dunyoda aziz bo‘lishi, azizlik tojini kiyishi va oxiratda esa ulug‘ maqomu martabalarga sazovor  bo‘lishi, ilm olishi va unga amal qilishi bilan bog‘liqdir. Insoniyat ilm bilangina Allohni taniydi, haqiqiy saodatni qo‘lga kiritadi, uning sharofati bilan yuksaladi. Ilm esa ustozning sa'y-harakati, tinimsiz mehnati, g‘ayrati va matonati bilan egallanadi. Ilm o‘rgatuvchi ustozlar bejizga “Payg‘ambarlarning merosxo‘rlari” deb e'zozlanmaganlar. Islom dinining asosiy manbai bo‘lgan Quroni Karim va hadisi sharifda ustozning darajasi nechog‘lik buyuk ekanligi haqida oyatlar, ilm yo‘lida jasorat ko‘rsatgan va ko‘rsatayotgan ustozlarga barcha mavjudotu-maxluqotlar hattoinki suvda suzib yurgan baliqlar ham istig‘for aytib, haqqiga duo qilishi haqida malumotlar kelgan.

 

MENING MAHALLAMDA JINOYAT SODIR BO‘LMASLIGI KERAK

Jinoyatchilik – insonlarni bir biridan uzoqlashtiradigan, jamiyat birdamligiga rahna sulovchi, rivojlanishning oyog‘iga tushov, yoshlarning ertasini barbod etuvchi illat. Xullas, har qancha yomon ta'rif bo‘lsa shunga loyiq tushuncha.

 
 
 
O‘qish uchun ushbu tugmani bosing