Таълим-тарбия

Болаларингиз тарбиясини гўзаллаштиринг

Бугунги ёшларимиз тарбияси ҳақида жуда кўп гапирилади. Чунки тарбия инсон камолоти даврида муҳим ўрин эгаллайди. Кўз қувончи бўладиган фарзанд ўстириш учун ота-она фарзандига эътибор кўрсатиши, нозик ниҳолдек асраб авайлаши, тарбиялаши зарур. Уни барча ёмон иллатлардан ҳимоя қилиб, фақат яхшиликлар ила етаклаши, яхшиликлар билан тарбиялаши керак. Бола ота-она учун бир имтиҳон. Бу синовдан муваффақиятли ўтишнинг бош омили эса болани гўзал ахлоқ эгаси қилиб тарбиялашдир.

 

Бойлигингиз билан ҳаргиз фахрланманг

Барча мавжудотларга ризқ берувчи ёлғиз Аллоҳ Таолонинг ўзидир. Аллоҳ субҳанаҳу ва таъоло инсонларнинг баъзиларига жуда кўп бойлик ато этади, баъзиларини эса фақирликда ўтказади. Баъзилар, нима учун шунақа? дея қалбини тирнаб ўтади. Аслида, улар умумий бир қоидани билиб олишса, кифоя қилади: Аллоҳ субҳанаҳу ва таъоло бир бойга кўп мулк берган бўлса, уни яхши кўрганидан эмас, балки унинг иймонини текшириш учун берган бўлади. Бир кимсани камбагал бўлишини ирода этган бўлса, уни ёмон кўрганидан эмас, балки мана шу ҳолатида ҳам қуллигини унутиб қўймайдими, деган буюк имтихони учун шуни хохлаган бўлади. Бирон бир инсон унутмасинки, бойлик ва фақирлик шу пайтгача инсониятнинг ўлчови бўлиб келмаган, балки бу ҳолатлар синовлар дунёсининг турлича майдонларидир, холос. Кимдир бой бўлиб синалади, кимдир эса фақир бўлиб. Росулуллоҳ соллалоҳу алайҳи васаллам Термизий томонидан ривоят қилинган ҳадиси шарифда дунёнинг қадрини пашшанининг қанотига ҳам тенглаштирмаганлар. “Дунёнинг қадри Аллоҳнинг наздида пашшанинг қанотичалик қадрли бўлганида, кофирга бир томчи сув хам бермай қўярди!”.

 

КАСБУ-ҲУНАР ҚИЛМОҚЛИК ФАЗИЛАТЛАРИ

Соғлом, ишга яроқли инсон касб эгаллаши, меҳнат қилиши керак. Чунки ҳар бир мусулмон киши ўзининг, бола-чақасининг ризқи рўзини ҳалол ва фидойи меҳнатлари билан қилмоғи фарз амаллардан ҳисобланади.

 

ИЛМНИНГ АВВАЛИ – МАЪРИФАТДИР

Аллоҳ таоло илмли бандаларини даражасини баланд қилиб, олимларнинг фазилати ҳақида: “....Айтинг: “биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?!”...”, - дейди[1]. Илмнинг инсон ҳаётида нечоғлик катта ўрин тутиши мазкур оятдан ҳам маълум бўлади, чунки ҳар бир миллатнинг салоҳияти, куч-қудрати ва келажаги унинг олимлари билан белгиланади, жумладан, Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳис-салом бу ҳақда:

[1]  Зумар сураси. 9- оят.

 

Тарбия - ахлоқнинг гўзаллиги

Ислом дини авввалги самовий динлар каби Аллоҳ таолони ягоналигига эътиқод қилиш билан биргаликда ота-она, ака-ука, қариндошлар ва бошқа барча инсонлар ҳамда мавжудотларга яхши муомала, меҳр-шавқатли бўлишга даъват этади. “Илм одоб билан зийнатлидир” деган  нақлда ҳам инсонни ёшлигидан одоб-ахлоқига эътибор қаратилиши, вояга етиш мобайнида яқинлари, устозини ҳурматини жойига қуйиш борасида тарбиясига эътибор қаритилиши билан илм чўққиларига эришиш назарда тутилган. Акс ҳолда ўзаро муомала, одоб-ахлоқда нуқсонли бўлиб, диний ва дунёвий илмлардан бебаҳра қолса, келажакда жамиятда ўз ўрнини йўқотади, бирор бир касбни ҳам эгаллай олмасдан оиласига ҳалол касб ортидан ризқ етказиб беришда қийинчиликларга дуч келади, ҳатто эътиқодда ҳам адашиб, икки дунёси учун зарар кўриши мумкин.

 

ОДОБ-АХЛОҚДАН АФЗАЛРОҚ МЕРОС ЙЎҚ

Фарзанд - Аллоҳ таоло томонидан биз инсониятга берилган буюк неъмат. Ҳар бир инсон ўз фарзандини дунёдаги энг намунали, илмли ва маънавиятли бўлишини орзу қилади. Шунга эришиш йўлларини излайди ҳамда бу йўлда учраган барча тўсиқларни енгиб ўтишга ҳаракат қилади. Бу ҳақида Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Фарзандларингизга таълим беринг, чунки улар сизники бўлмаган вақт учун туғилганлар”, деб марҳамат қиладилар.

 

Илмнинг моҳияти ва унинг инсон ҳаётидаги аҳамияти

“Дунёда илмдан бошқа нажот йўқ , ва ҳечқачон бўлмагай”

Имом Бухорий

 

Илм дунёда азизлик, охиратда эса шарафдир

Илмга қўйган илк қадамимизни ёдга олайлик. Яъни айнан ўқиш ва ёзишни ўрганишга киришган вақтимиз назарда тутилмоқда. Бу ҳолат ҳаммада ҳар хил кечган бўлиши мумкин. Кимдир уйда ота-онаси ёки ака-опаларидан ўрганишни бошлайди, яна кимдир боғчада илк таълимотларини олади, ким учундир бу жараён мактабда бошланади. Покиза болалик қалбимизга илк илм маърифатлари кирган чоғлар ҳаётдаги унутилмас дамлардир. Балки ўша пайтлардан илмнинг моҳияти, инсон ҳаётида тутган ўрни ҳақида тушунчаларга эга бўла бошлагандирмиз.

 

Нуқтасиз тафсир ҳақида эшитганмисиз?

Араб имлосида ёзилган китобларга эътибор қаратадиган бўлсак, сўзлар таркибида нуқтали ҳарфлардан доимий фойдаланиб келинишига гувоҳ бўламиз. Алифбодаги ҳарфларнинг тенг ярмида турли сон ва жойлашувдаги нуқталар қўйилган бўлиб, улардан фойдаланмасдан туриб нимадир ёзиш ёки сўзлаш анча машаққат келтириб чиқариши тайин. Лекин тафсир китоблари орасида бир асар борки, мусанниф унда Қуръон оятларини бошидан охиригача тафсир қилишда бир дона ҳам нуқтали ҳарф қатнашган сўзни ишлатмаган ва бу билан ўзини беназир илм соҳиби эканини кўрсата олган. “Саватиул илҳом” дея аталган бу тафсир асари “Тафсири файзий ал-ҳиндий бе нуқат” (Ҳиндистонлик Файзийнинг нуқтасиз тафсири) номи билан машҳур бўлган.

 

ИЛМ-ҲУНАР ЭГАЛЛАШ ФАРЗДИР!

Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) Ҳар бир мусулмонга илм-ҳунар ўрганиш фарздир деб марҳамат қилганлар. Бу ҳадис ҳикматини теран англаган ота-боболаримиз ҳунармандчилик, деҳқончилик, савдо-сотиқ каби касблар билан шуғулланиб, рўзғор тебратишган. Фарзандларини ҳам илму ҳунар ўрганиб, тадбирли бўлишларига алоҳида эътибор беришган.

 
 
 
Ўқиш учун ушбу тугмани босинг